Bilgisayar ve Çocuklarımız

Konu açıldığında nerdeyse herkes aynı cümleyle başlar, ”Bizler görmedik bari onlar görsün, öğrensinler”. Bu cümle bizim çocuklarımıza bilgisayar alıp-almama konusundaki fikrimizi belirten ilk cümledir. Çocuklarımıza bilgisayar alma fikri genelde çağın gerekliliğinden değil, içinde bulunduğumuz şartlara göre düzenlenir.

Bizden bir önceki kuşak – bizim kuşakta dahil edilebilir-  bilgisayar ile tanışamamamızın eksikliğini, her şeyimiz olan çocuklarımıza bilgisayar alarak, onları bizzat kendi elimizle internet kafelere götürerek telafi etmeye çalışıyoruz. Bu tutum elbette ki imkanı olan aileler için yerinde bir davranıştır. Çocuklarımızı günümüzün gereği olan teknoloji ile tanıştırmak ve bu teknolojiyi onların kullanmalarını sağlamak, gereken yöntemler ve kurallar uygulandığı sürece çok güzel bir olanak. Bilgisayar ile tanışmak, her ne kadar çocukların bilgisayarı öğrenmelerini, kendilerini geliştirmelerini, risk almayı, sabırlı olmayı, düşünmelerini sağlasa da, kontrol edilmediği takdirde çocuğun gelişimini oldukça kötü yönde etkileyebilmektedir. Benim değinmek istediğim asıl mesele ise budur.

Bilgisayar kullanan çocuk; kullanma yöntemleri ve kuralları belirlendiği takdirde, kişisel gelişimini artırır, teknolojik ürünleri daha rahat kullanır, düşünmeyi öğrenir, araştırma becerisini geliştirir. Bilgisayarın hâlihazırda bir çok kişi tarafından asıl manasıyla kullanılmadığını varsayarsak bu konunun önemi biraz daha artar.

Öncelikli olarak çocuğun bilgisayarla doğru yaşta tanıştırılması gereklidir. Uzmanlar daha çok onlu yaşlarda bilgisayarlarla tanışmanın daha doğru olacağını belirtmektedirler. Daha erken yaşlarda çocuk gelişimini olumsuz etkilemekte, çocuğun hayal dünyasını değiştirmekte, kolaycılığa alıştığını belirtmektedirler. Özellikle bu yaşlarda tek başına bilgisayar kullanmasına izin verilen çocuklarda, ileriki yaşlarda kişilik bozuklularının görüldüğü bilinmektedir.

Bilgisayar, çocuğun kendi başına bırakılacağı bir oyuncak, ya da akşam eve gittiğimizde çocukları başımızdan gitmesini sağlayarak rahatça televizyon seyretmemizi ya da kafamızı dinlememiz için boş vakit bulmamızı sağlayan bir araç olarak asla görülmemelidir.

Çocuğumuza bir bilgisayar aldıktan sonra, onu bilgisayarla baş başa bırakmaktansa, ona bilgisayarın nasıl kullanacağını öğretmeli ya da bir öğretici bulmak, bilgisayarı verimli kullanmanın ilk adımıdır. Çocuğumuza bir bilgisayar alarak sorumluluğumuz bitmemektedir ve hatta daha yeni başlamaktadır. Çocuk, bilgisayar ile oyun oynarken, internette iken veya yardımcı programlarla ders çalışır iken mümkünse yanında bulunmak ve onunla birlikte bu aktiviteleri gerçekleştirmek daha doğru bir davranıştır.

Bilgisayar ile çocuğumuzun ders çalışması konusunda ise, yeterince Türkçe kaynak piyasada mevcuttur. Sınavlara giriş setleri, İngilizce eğitim setleri, ders konularını takviye edici setler bilgisayar firmalarında, kitabevlerinde satılmaktadır. Bu setler bilgisayarın ses, görsellik gibi özelliklerini kullanarak hazırlandığı için oldukça öğretici olmakla birlikte, çocuğun tekrar yapmasına da imkan vermektedir.

Genelde çocuklarına bilgisayar almak konusunda benden yardım isteyen tanıdıklarım, bilgisayarın alındığı zamandan bir kaç ay sonraki görüşmemizde, bilgisayardan kaynaklanan şikayetlerini, çocuklarının bilgisayar aldıktan sonra ders çalışmadığını anlatırlar. Çocuklarımıza sağladığımız diğer imkanlar gibi bilgisayar da, doğru kullanılmadığı ve doğru yönlendirilmediği zaman çocuklarımızın faydasına değil zararına olacaktır.

Artık her yeni güne bilgisayarlarla uyanıyoruz…İstesek de, istemesek de…

Okullarda Bilgisayarlı Eğitimin Önemi

Son dönemlerde eğitimle ile ilgili hangi konu açılsa ucu bir şekilde bilgisayar yada bilgisayarlı eğitime çıkıyor…Burada MEB’lığının yaptığı çalışmalar ön plana çıkarılarak bu konuda çok yol kat edildiği de söyleniyor. MEB’lığının tüm ülkede bir seferberlik başlatarak okullarımızda bilgisayar sayısını arttırdığı bir gerçektir ama sorun bilgisayar okur-yazarlığının nasıl verileceği ve işletileceğidir. Bilgisayar okur-yazarlığı, öğrencileri bilgisayarla tanıştırma ve bilgisayarla neler yapabilecekleri hakkında bilgi vermeyi amaçlar. Bu dersleri nitelikli şekilde verecek öğretmen sıkıntısı çözülmüş değildir. Bilgisayar okur-yazarlığını sağlayacak öğretmenin olmadığı ya da verileni alamayan bir öğrenci grubunun olduğu yerde , okullarda bilgisayarın olmasının pek anlamlı olmadığı açıktır.

Bilgisayarlı eğitim, öğrencilerin bilgisayarlarda hazırlanmış özel yazılımlar yardımıyla öğrenmesini içerir. Bilgisayarlı eğitimin, eğitim için yeni bir vizyon sunduğu iddiasının piyasada dolaştığı göz önüne alınırsa, asıl sorunun, bir çözüm olarak bilgisayarlı eğitimden ne anlaşıldığı ile ilgili olduğu söylenebilir.

Bilgisayarlı Eğitime Bakış Açıları

Önce, uzun uzun açıklayamayacağım ama kabul olarak alacağım bir cümle ile başlayalım: Bilgisayarlı eğitime körü körüne karşı olmak ile bilgisayarlı eğitimi körü körüne savunmak aynı düşünce biçiminin iki yüzünü yansıtır. Zira, her iki konum da, bilgisayarlı eğitimi sabit, değişmez ve metafizik bir şey olarak kurgularlar. Oysa bilgisayarlı eğitim, herhangi bir eğitim türünde olduğu gibi, temelde belli bir tasarımın ürünüdür. Elbette ki, bir sınıfa bilgisayar koymakla bilgisayarlı eğitim gerçekleşmez. Bilgisayarın nerede, nasıl ve ne zaman kullanılacağının uzmanlar tarafından tasarımlanması gerekir.

Yani, bilgisayar çok iyi bir araç olduğunu kabul ettirmiştir ama hangi amaca hizmet ettiği konusunda sessizlik vardır. Meseleyi böylece ortaya koyduğumuzda, bilgisayarlı eğitimi savunma veya ona karşı çıkma gibi önümüze sürülen iki yolun anlamsızlığı da ortaya çıkar. Zira, amacı net bir şekilde ortaya konmayan yani ne için çözüm olduğu ortaya konmayan bir araçsallığın ret veya kabulü anlamsızdır. Öğretme araçları üzerine yapılan tartışmalarda öncelenmesi gereken mesele, her çıkan yeni teknolojik araçların eğitime nasıl adapte edileceği ve kullanıma sokulacağı değil, eğitim amaçlarına ilişkin tartışmalardır.

Çözüme giden yollar…

Eğitimin amaçları konuşularak başlandığında okullarımızda bilgisayarlı eğitimin önemi daha da iyi anlaşılacaktır. Benim fikrim sadece bilgisayar derslerinin değil öğrencilerin gördüğü tüm derslerin bilgisayardan faydalanılarak verilmesi yönündedir. Yukarıda yazdığım nedenlerden dolayı ise bu yakın gelecekte pek mümkün görünmüyor…