Bilgisayar, sağlığımızı ne kadar tehdit ediyor?

Biraz teknik bilgiler vererek yazıya başlayalım ve daha sonra bu bilgileri insan sağlığı ile ilişkilendirelim. Bugün bu yazıyı okuyanlar da benim kadar olmasa bile, bilgisayarın başında baya zaman geçiriyorlar ve bilerek ya da bilmeyerek kendi sağlıklarını riske atıyorlar. Çünkü belirli kurallara uyulmadan kullanılan bilgisayar sağlık yönünden insana epey zarar veriyor. “Ben bu kadar zarar verdiğine inanmıyorum” diyenler olabilir. Özellikle bu şekilde düşünenlerin aşağıdaki bilgileri daha dikkatli okumalarını öneririm.
Bilgisayarı oluşturan temel bileşenlere baktığımızda ekran ve kasa içindeki parçaları incelememiz gerekir. Ekran(monitör) bu parçaların en etkin olanlarından biridir. Vücuda verdiği zararların ilki, bedeni statik elektrik yükü ile yüklemesidir. Bu topraklanmazsa vücutta biriken elektrik; yorgunluk, uykusuzluk, sinirlilik hali verdiği tıbbi araştırmalarla kanıtlanmıştır. İkinci zarar ise radyasyondur ki bu zarar insan vücudunda telafisi mümkün olmayan hasarlara yol açmaktadır. Ekranda görüntü elde etmek için kullanılan metotların hiçbiri henüz sağlıklı değildir. Bu elektromanyetik radyasyona “elektron tabancası” dediğimiz ve “katot tüpü”nün arkasında monitörün içinde bulunan parça, tam anlamıyla bir “X ışını” yani “röntgen cihazı” gibi çalışarak destek olur.
Ayrıca ekranların bir diğer zararı, kullandıkları renk skalası yüzünden özellikle oyunlarda beyni yormalarıdır. Özellikle 0–6 yaş grubundaki çocukların uzun süre televizyon yada bilgisayar başında kalmaları sonucu göz bozuklukları ve yoğunlaşma sorunu yaşadıkları bilinmektedir.
Normal bir ekran saniyede 70Hz dediğimiz bir hızda titreşir ve görüntüsünü tazeler. Oysa sağlık için alt sınır 100Hz’dir. Bu TV’ler için de böyledir. Daha düşük hızlarda bozulmaya yüz tutan flüoresan lambalar gibi gözleri ciddi anlamda yorarlar.
Ekran dışında, kullanılan merkezi işlem birimi (işlemci) yani CPU içinde sürekli elektrik akımı gezen ve manyetik alanı son derece güçlü olan bir parçadır. Keza hard disklerin de en yavaşı bile dakikada 5400–7200 kez döner. Basit bir hesaplamayla bunun saniyede 100 kez dönüşe tekabül ettiği düşünülürse oluşturduğu manyetik alanı siz düşünün.
Elinizin hemen altındaki klavye ve fare ise her hareketinizde elektriksel sinyal gönderir. Aynı şekilde uzun süreli klavye ve fare kullanımı maalesef bilekleri ve eli deforme etmektedir.
Bu bilgilerden sonra şöyle bir soruya cevap vermek gerekirse; Her yanımız cep telefonları ve elektrikli aletlerle çevrili. Gerçekten zararlı olsa uzmanlar uyarmaz mıydı?
Cevap: Aslında uyarıyorlar. Hem de seslerinin tüm gücüyle. Kanser ve bağışıklık sistemi hastalıklarının manyetik alanın zayıflattığı bünyelerde oluştuğunu söylüyorlar. Mesela çoğumuzun kullandığı Bluetooth kablosuz bağlantı için HP firmasının resmi kitapçığı “Lütfen sağlığınız için bir metreden kısa mesafede Bluetooth kullanmayın” diyor. Oysa bir notebook bilgisayarda siz 30 cm’den kullanıyorsunuz cihazı. Peki, neden manyetik alan bu denli zararlı? Çünkü bedenin emir komuta ve iletişimde kullandığı temel dili elektro-kimyasal. Güçlü manyetik alanların bu hassas iletişimi zedelediği biliniyor.
Çok kötümser bir tablo çiziyorsunuz. İnsanlar teknoloji kullanmasın mı? Günümüzde teknolojisi geri kalan bir ülke yarışta yenilmeye mahkûm.
Cevap: Gerçekten de söylediğimiz teknolojinin terk edilmesi değil. Bunun yerine sağlıklı kullanım için gereken kurallara ve önerilere uyulması. Nedir bunlar? Mesela eğer bütçeniz yetiyorsa LCD dediğimiz ince ekranlardan alın. Bunun radyasyon seviyesi daha düşüktür. Bilgisayar kasanızı bedeninizden uzak tutun. Kabloları mümkün olduğunca uzun tutarak çevrenizdeki boş alanı uzatın. Notebook PC’leri asla ve asla kucağınızda, dizinizin üstünde kullanmayın. Bilgisayar masanızı metal aksamdan değil ahşap ve elektrik yükü tutmayacak şekilde oluşturun. Bilgisayarınızın bağlı olduğu prizi mutlaka topraklı yaptırın. Günde bir kaç saatten fazla -eğer işiniz gereği mecbur değilse- keyif, oyun ve web gibi zorunlu olmayan aktiviteler için PC karşısında zaman harcamayın. Son olarak Piezzo elektrik etkileri ve bilinen tüm elektronik cihazlarda elektromanyetik alanı yakalama becerileri yüzünden (mesela radyo frekans ayarı, mikroçip üretimi vs.) kullanılan kristalleri özellikle ametist kristalleri kullanmanızı ve bilgisayarınızın yakınına koymanızı önereceğim. Çevrelerindeki elektriksel yükleri toplamaları nedeniyle belli aralıklarla deniz suyuyla topraklandıklarında elektrik yükleri sıfırlanarak gereken koruma alanını sağlayacaklardır.
Sağlığınızı korumak tamamen sizin elinizde…